अघि बढ्यो रेल निर्माण एक बर्ष भित्रै ७० किलोमीटरमा यसरी हुईकिदै छ रेल

काठमाडौः सरकारले रेलमार्ग निर्माणको काम अगाडि बढाउन थालेको छ । सरकारले नौ सय ४५ किलोमिटर पूर्वपश्चिम रेलमार्ग निर्माणको काम खण्डगत रूपमा सुरु गरेको छ । भारतले आगामी एक वर्षभित्रै (सन् २०१७ डिसेम्बरसम्म) जयनगरबाट महोत्तरीको बर्दिवाससम्म रेलमार्ग निर्माण गर्ने भएको छ ।
भारतले अनुदानमा निर्माण गरिरहेको ७० किलोमिटरको यो रेलमार्गमा एक वषपछि नै रेल सञ्चालन गर्न सकिने रेल विभागका सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर प्रकाश उपाध्यायले जानकारी दिए ।

रेल विभागकाअनुसार नेपालमा मध्यमदेखि दु्रत गतिको रेलमार्ग आवश्यक भइसकेको छ । नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय रेल सञ्जालमा जोडिन र छिटो यातायात सेवाको उपयुक्त माध्यम पनि रेलमार्ग नै हो । नेपालले हाल पूर्वपश्चिम रेलमार्गको विभिन्न खण्डमा सम्भाव्यता अध्ययन गर्ने, विस्तृत आयोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) बनाउने, रेलमार्ग निर्माण सुरु गर्नेदेखि सडकको विकल्प खोज्नेसम्मका काम अगाडि बढाइरहेको छ अन्नपूर्ण पोस्ट अगाडि लेख्छ ।। ।

रेल विभागकाअनुसार पूर्वपश्चिमलाई मेची-महाकाली विद्युतीय रेलमार्गका नाममा काम अगाडि बढाउन थालिएको छ । विभिन्न पाँच प्याकेजमा काम भइरहेको क्रस बोर्डर कनेक्टिभिटी, काठमाडौं-पोखरा तथा कुरिन्टार लुम्बिनी विद्युतीय रेल, रसुवागढी काठमाडौं रेल, काठमाडौं-वीरगन्ज विद्युतीय रेल र काठमाडौं उपत्यकालाई विभागले रेल नेटवर्कका रूपमा अगाडि सारेको छ ।

उपाध्यायकाअनुसार अन्तरमन्त्रालयको समन्वय भएमा र प्राथमिकताका आधारमा काम गर्न पाइए अहिले अगाडि सारिएका सबै योजना १० वर्षभित्रै पूरा हुन सक्छन् । नेपालमा विकास योजनामा अनेक वाधा अवरोध हुने, सरकारी समन्वय नहुने, बजेट अभाव हुनेलगायतका समस्याले समयमा काम सक्न भने चुनौती रहेको उपाध्यायको बुझाइ छ ।

जनकपुर जयनगरको पुरानै रुट सञ्चालनमा आउँदै
भारतको सहयोगमा जयनगरबाट महोत्तरीको बर्दिवाससम्म रेलमार्ग निर्माणको काम तीव्र रूपमा भइरहेको छ । यो रेलमार्ग निर्माणको काम सन् २०१७ भित्रै पूरा गर्ने योजना रहेको विभागको भनाइ छ ।

जयनगरबाट बर्दिवाससम्मको ७० किलोमिटर रेलमार्ग भारतले नै बनाउने काममा फर्मेसन लेभलसम्मको ८० प्रतिशत काम सम्पन्न भएको छ । यो रेलमार्गमा जनकपुरबाट बिजलापुरसम्मको पनि ४० प्रतिशत इमबैंकमेन्ट फिलिङको काम सकिएको छ । सन् १९३७ मा सञ्चालनमा आएको यस रेलमार्ग करिब तीन वर्षदेखि पूर्ण रूपमा बन्द छ । रेलमार्ग जनकपुर जयनगरको पुरानै रूटमा बनिरहेको छ । रेलमार्गको पुरानै रूटलाई स्तरोन्नति गरेर नयाँ बनाउने काम भइरहेको छ ।

नेपाल अन्तराष्ट्रिय रेल सञ्जालमा जोडिन र छिटो यातायात सेवाको उयपुक्त माध्यम पनि रेलमार्ग नै हो ।
विभागकाअनुसार रेलमार्ग भारतले बनाइदिने भए पनि रेल चलाउने विषयमा अझै टुंगो लागेको छैन । जम्मा ७० किलोमिटरको यो रेलमार्गमा नेपाल आफैंले रेल किनेर चलाउने कि भारतलाई सञ्चालन गर्न आग्रह गर्ने भन्ने विषयमा अन्योल रहेको उपाध्यायले बताए । उनकाअनुसार एउटा रेल खरिद गर्दा कम्तीमा ३५ देखि ४० करोड रुपैयाँ खर्च गर्नुपर्छ । यो पैसा खर्च गरेर पनि अन्य स्थानमा रेलमार्ग निर्माण भइनसकेकाले तत्काल थप रूटमा चलाउन सकिँदैन, छोटो रूटमा रेल कुदाएर लाभ लिन पनि नसकिने उनको बुझाइ छ ।

रेलमार्ग चक्काको दुरीअनुसार फरक हुन्छ । न्यारोगेज, ब्रोड गेज र स्ट्यान्डर्ड गेज गरी तीनस्तरमा सञ्चालन गर्न सकिन्छ । अहिले भारतले बनाइरहेको जयनगरदेखि महोत्तरीसम्मको लिग स्ट्यान्डर्ड गेजको हो । स्ट्यान्डर्ड गेजमा रेल कुदाउँदा प्रतिघन्टा दुई सय किलोमिटरको गतिमा हुने पनि उल्लेख छ । यो मार्ग पहिले न्यारो गेजको थियो । रेलको लिगमा रहने फलामको चक्काको दुरीअनुसार गेज निर्धारण हुन्छ ।

बर्दिवास-सिमरा खण्डमा वनको स्वीकृति आवश्यक
जयनगरबाट महोत्तरीसम्म भारतले रेलमार्ग बनाइदिने भए पनि पूर्वपश्चिम खण्डकै बर्दिवासदेखि सिमरासम्मको २५ किलोमिटर रेलमार्ग विभागले निर्माण गरिरहेको छ । विभाककाअनुसार यो खण्डमा लिगको संरचना बनाउने काम सुरु भएको छ । यसका लागि यस क्षेत्रका करिब ११ हजार रुख काट्नुपर्नेछ । रुख काट्ने अनुमति वन मन्त्रलयबाट लिनुपर्ने भएकाले पनि स्वीकृतिका लागि पठाइसकिएको विभागले जानकारी दिएको छ ।

वन मन्त्रालबाट जति छिटो अनुमति लिन सकियो त्यति नै छिटो रुख काट्न र भौतिक निर्माणको काम अगाडि बढाउन सकिने उपाध्यायले बताए । यो खण्डको निर्माण लागत करिब चार अर्बको हो । चालू आवमा यसका लागि ८१ करोड रुपैयाँ बजेट रहेको र आवश्यक पर्दा थप गर्न सकिने जानकारी अर्थले दिएको विभागको भनाइ छ ।

पूर्वका दुई खण्डमा डीपीआर
पूर्वका दुई खण्डमा डीपीआरको काम रेल विभागले नै गरिरहेको छ । विभागकाअनुसार बर्दिवासदेखि इनरुवा र इनरुवादेखि काँकडभिट्टासम्मको काम भइरहको छ । बर्दिवासदेखि काँकडभिट्टासम्म दुई सय ६२ किलोमिटर रहेको छ । विभागकाअनुसार आगामी तीन महिनामा पश्चिम खण्डको बुटवल-लमही, लमही-कोहलपुर, कोहलपुर-सुक्खड, सुक्खड गड्डाचौकीसम्मको चार खण्डको डीपीआर बनाउने काम सुरु हुन्छ ।

काठमाडौं-वीरगन्ज अध्ययनमा १५ कम्पनी
काठमाडौंबाट वीरगन्जसम्मको रेलमार्गको सम्भाव्यता अध्ययन हुने भएको छ । यो खण्डको अध्ययन गर्न रेल विभागले आसयपत्रसमेत माग गरिसकेको छ । विभागकाअनुसार गत मंसिर १८ सम्मको समय दिएर मागिएको ग्लोबल टेन्डरमा काठमाडौं-वीरगन्ज विद्युतीय रेलमार्गको सम्भाव्यता अध्ययन गर्न १५ कम्पनी इच्छुक छन् ।

यसमध्ये अधिकांश कम्पनी कोरियन र चाइनिज रहेको विभागका सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर उपाध्यायले अन्नपूर्णलाई जानकारी दिए । यी कम्पनीको मूल्यांकन भइरहेको छ । यसमध्ये उपयुक्त कम्पनीलाई सम्भावना अध्ययनको जिम्मा दिइने पनि विभागको भनाइ छ । विभागले सम्भाव्यता अध्ययन गर्न करिब सात करोड बजेट विनियोजन गरेको छ । इन्फोनेपाल अन्तर्राष्ट्रिय रेल सञ्जालमा जोडिन र छिटो यातायात सेवाको उपयुक्त माध्यम पनि रेलमार्ग नै हो ।

Write Comment Below:

Disclaimer: Please note, this is an online news portal, All of these images/videos found here from 3rd party video/image hosting sites such as YouTube.Com, Vimeo.Com, DailyMotion.Com, Blip.Tv, We do not host any videos and some photos. Please contact to appropriate video/image hosting site for any content removal.